The tales of rose blue

Een vogel in een kooi in de lente weet heel goed dat er iets is waarvoor hij zou kunnen dienen; hij voelt heel goed dat er iets te doen valt, maar hij kan het niet doen; wat is het? Hij herinnert het zich niet goed; dan heeft hij vage ideeën en zegt: ‘De anderen maken hun nest en brengen jongen voort en voeden ze op’, en dan stoot hij zijn kop tegen de tralies van de kooi. Maar de kooi blijft en de vogel is dol van pijn. ‘Kijk eens wat een nietsdoener,’ zegt een andere vogel die voorbijvliegt, ‘die daar is een soort rentenier.’ Toch blijft de gevangene in leven, hij sterft niet, niets blijkt vanbuiten van wat er in hem omgaat, hij maakt het goed, hij is tamelijk vrolijk in de stralen van de zon. Maar dan komt de tijd van de trek. Vlagen van neerslachtigheid. ‘Maar,’ zeggen de kinderen die hem in zijn kooi verzorgen, ‘hij heeft toch alles wat hij nodig heeft?’ Maar hij zit naar buiten te kijken naar de lucht waar een onweer dreigt en hij voelt de opstand tegen zijn lot in zijn binnenste. ‘Ik zit in een kooi, ik zit in een kooi, en mij ontbreekt dus niets, stommelingen! Ik heb alles wat ik nodig heb! Och, vrijheid alsjeblieft, laat mij een vogel zijn als de andere!’
Zo lijkt een nietsdoend mens soms op een nietsdoende vogel. En de mensen zijn vaak niet in staat iets te doen, gevangen in weet ik wat voor gruwelijke, erg gruwelijke kooi.
[…] Een reputatie die terecht of ten onrechte bedorven is, de armoede, de samenloop van onmstandigheden, het ongeluk – dat is wat mensen tot gevangenen maakt. Men zou niet altijd kunnen zeggen wat het is dat je insluit, je ommuurt, je schijnt te begraven, maar je voelt toch ik weet niet welke tralies, welke hekken, welke muren.
Is dit alles verbeelding, fantasie? Ik denk het niet; en je vraagt je af: Mijn God, is het voor lang, is het voor altijd, voor de eeuwigheid?
Weet je wat de gevangenis doet verdwijnen? Dat is elke diepe, ernstige genegenheid. Vrienden zijn, broeders zijn, liefhebben, dat opent de gevangenis met een souvereine macht, met een machtige betovering. Maar wie dat niet heeft, blijft in de dood. Daar waar de genegenheid herleeft, herleeft het leven.
Ook heet de gevangenis soms: vooroordeel, misverstand, noodlottige onwetendheid betreffende het een of ander, wantrouwen, valse schaamte.